Het grote psychiatrierapport 2017

In de week van 20.02.2017 pakt De Morgen uit met het grote psychiatrierapport. Een artikelenreeks die zich zal focussen op een vijftal thema’s: isolatie en dwang, effectiviteit, middelen, over-medicalisering en inspraak van patiënten en familie. Dit wordt in een algemeen rapport gegoten, gebaseerd op auditverslagen van de ziekenhuizen. De laatste audit was van 2010 voor het ziekenhuis en 2009 voor de psychiatrische verzorgingstehuizen. De opvolgingsrapporten en recentere inspectieverslagen zijn steeds te raadplegen op onze website (http://www.opzcrekem.be/home/over-opzc-rekem/audit-zorginspectie). Onze reactie hierop in de krant is beperkt, daarom publiceren wij een uitbreiding over deze vijf thema’s. Op die manier willen we een correct beeld geven van de huidige werking.

Isolatie en dwang

Om op een correcte manier om te gaan met isolatie en dwang, of zoals OPZC Rekem het noemt beschermende maatregelen werden protocollen opgesteld, die de voorwaarden van beschermende maatregelen beschrijven. Elke verpleegkundige gebruikt deze protocollen indien een dergelijke situatie zich zou voordoen, telkens met één doel: kwaliteits- en respectvolle zorg verlenen aan de patiënt. In dat kader is het uitgangspunt van OPZC Rekem dat beschermende maatregelen beter zo kort en zo beperkt mogelijk worden uitgevoerd, binnen duidelijk afgesproken lijnen met als basis het individueel zorgplan van de patiënt.

Indien de maatregelen toch worden toegepast, gebeurt dit op beslissing van de behandelende arts, die ondersteund wordt door een zorgteam. Al het mogelijke wordt gedaan opdat de patiënt op een veilige en menswaardige manier behandeld wordt en de maatregel zo snel mogelijk wordt beëindigd. Elke gebeurtenis wordt ook duidelijk geregistreerd met concrete opvolgingsafspraken.

Hierover nadenken is een continu proces binnen OPZC Rekem. Er werden al alternatieven ontwikkeld zoals de comfortroom binnen het psychiatrisch verzorgingstehuis in Lanaken, een prettig ingerichte kamer waar patiënten vrijwillig naartoe kunnen als ze zich angstig, boos of onrustig voelen. In samenspraak met de patiënt maakt het team ook plannen op. Hier wordt besproken wat het team en de patiënt zelf kan doen indien er signalen opkomen van bijvoorbeeld onrust, signalen die ook op voorhand door de patiënt zelf wordt aangegeven in gesprek met het team. Personeel krijgt regelmatig training. Onder andere de dynamo-opleiding, onlangs nog binnen heel het ziekenhuis in de kijker gebracht, die personeelsleden leert omgaan met agressie op de werkvloer is ook belangrijke leerstof voor het personeel.

Effectiviteit

OPZC Rekem maakt gebruik van de beste in de gezondheidszorg aanwezige kennis om beslissingen te nemen voor individuele patiënten. Deze kennis is gebaseerd op artikelen binnen het wetenschappelijk domein, de ervaring van experts ter zake en de voorkeuren van de gebruiker. In onze programma’s integreren wij die wetenschappelijke know-how in de mate van het mogelijke. Via de verzamelde info kunnen we de patiënt ook beter inlichten over de effectiviteit van behandelingen. Patiënten worden jaarlijks bevraagd om te peilen naar hun ervaringen met het ziekenhuis. Dit gebeurt via gevalideerde instrumenten zoals de CQ-index, via patiënten- en bewonersraden en via de Vlaamse patiëntenpeiling (https://www.zorg-en-gezondheid.be/kwaliteitsindicatoren-voor-de-geesteli...).

OPZC Rekem gaat nog verder dan enkel bevragingen. Patiënten worden ook dicht betrokken bij hun individuele zorgplan door besprekingen met hun mentor, psycholoog of psychiater. Via patiënt-staf meetings krijgen zij ook inspraak in het beleid van de zorgeenheid waar ze verblijven. De behandeling zelf wordt uiteindelijk geëvalueerd door het opvolgen van de vooropgestelde behandeldoelen in het teamoverleg. In de toekomst wil OPZC Rekem de patiënt nog meer empoweren door de betrokkenheid te verhogen.

Middelen en mensen

OPZC Rekem heeft opnamecoördinatoren aangesteld die zorgen voor een adequate afhandeling van elke opnamevraag. De wachttijden zijn sterk variabel en afhankelijk van het moment en van de doelgroep. Binnen de psychiatrische verzorgingstehuizen is de wachttijd erg variabel en afhankelijk van het moment van de vraag en van de doelgroep.  PVT is een zorgomgeving waar bewoners langere tijd verblijven waardoor er minder vrije plaatsen beschikbaar zijn. Zorg voor de patiënt kan ook buiten de campus plaatsvinden. OPZC Rekem werkt mee aan de vermaatschappelijking van zorg. Dit is een breed concept, maar voor het ziekenhuis betekent dit de zorg voor volwassen psychiatrische patiënten meer en meer in de thuissituatie aan te bieden en dit in samenwerking met de huisartsen en de diensten binnen de eerstelijnszorg. Hiervoor zijn we een actieve partner in het Noolim-netwerk (netwerk geestelijke gezondheidszorg Oost-Limburg). www.noolim.net

Op onze campus zijn privacy en comfort belangrijke factoren voor de patiënt. Daarom voorzien wij moderne gebouwen met kamers met eigen sanitair en douche.  Het gaat hoofdzakelijk om individuele kamers. In 2017 wordt een nieuwbouw voor 80 patiënten in gebruik genomen.

Naast de patiënten wordt ook geïnvesteerd in het personeel. Er worden veel interne en externe vormingsmomenten voorzien, hier is ook een budget voor voorzien.

Medicalisering

Alle medicatie loopt via ons vernieuwd digitaal medicatiepakket met het oog op de veiligheid van de medicatiedistributie, -bewaring, en -uitreiking. Welke medicatie hoelang aan een patiënt gegeven wordt, is afhankelijk van de problematiek en wordt steeds door de arts op individueel niveau bepaald. De zorgverlener kan steunen op de adviesfunctie van onze interne apotheek over een correcte omgang met medicatie. De patiënt zelf wordt bijgestaan door zijn arts die informeert over de voorgeschreven medicatie tijdens consultaties, waarbij er ook wordt gepraat over de te verwachten resultaten en mogelijke bijwerkingen.

Participatie en inspraak

Uit de vorige punten is al gebleken dat de patiënt als volwaardige partner beschouwd wordt en een nauwe betrekking heeft met zijn zorgplan. Naast de noden van de patiënt wordt ook de familie betrokken in de mate van het mogelijke. Doorheen heel het ziekenhuis worden daarom patiënten- en familieraden georganiseerd. Uiteraard is er een ombudspersoon aanwezig waar de patiënt naartoe kan met eventuele klachten of bezorgdheden. Verder zijn er binnen het ziekenhuis verschillende werkgroepen actief bezig met participatie en inspraak op verschillende vlakken. Bijvoorbeeld onze werkgroep KOPP (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen).

Enkele sfeerbeelden