De gegevens van jou, patiënt/bewoner, die te maken hebben met je behandeling en zorg worden bijgehouden in het elektronisch patiënten dossier (EPD). Dit is een digitaal, persoonlijk dossier waarin alle zorgverleners informatie vermelden over je behandeling en zorg. Het maakt de communicatie tussen de verschillende zorgverleners binnen en buiten OPZC Rekem gemakkelijker en draagt bij tot een veilige, kwaliteitsvolle en efficiënte zorg.
De informatie die staat vermeld in het EPD kan ook belangrijk zijn voor zorgverleners buiten OPZC Rekem. Het delen van deze informatie gebeurt alleen met toestemming van de zorgvrager. Bij opname ontvang je hierover informatie en bijbehorende formulieren.
Wat betekent geïnformeerde toestemming of ‘informed consent’?
Met je geïnformeerde toestemming (Engels: informed consent) geef je goedkeuring aan je zorgverleners om jouw gezondheidsgegevens elektronisch en op een beveiligde manier met elkaar te delen. Je gaat ermee akkoord dat personen die je behandelen, informatie over je gezondheid met elkaar delen.
Een geïnformeerde toestemming wordt gegeven, wanneer die geregistreerd wordt door:
- Een arts, tandarts, apotheker, thuisverpleegkundige of ziekenhuismedewerker;
- Je mutualiteit;
- Jezelf, via www.mijngezondheid.belgie.be.
Je hebt altijd het recht om:
- Die toestemming in te trekken;
- Zorgverleners bij naam de toegang tot je gegevens te weigeren of uit te sluiten;
- Te vragen na te gaan wie toegang had tot je gegevens;
- Een zorgverlener te vragen om bepaalde gegevens niet te delen.
Via www.mijngezondheid.belgie.be kan je dit beheren.
Voordelen van het delen van gezondheidsgegevens zijn bijvoorbeeld dat therapieën goed op elkaar zijn afgestemd of onnodige onderzoeken vermeden worden.
Jouw gezondheidsgegevens worden in zogenaamde hubs gebundeld per regio. Voor Vlaanderen zijn dat CoZo en VZN KUL. Op federaal niveau is er het eHealth platform. eHealth is een zogenaamde metahub, die de Brusselse, Vlaamse en Waalse regionale hubs met elkaar verbindt. Op die manier kunnen zorgverleners die een therapeutische relatie met een zorgvrager hebben, de voor de zorgverlener relevante gegevens raadplegen. Op voorwaarde dat de zorgvrager hiervoor een geïnformeerde toestemming heeft gegeven.
Wat is een therapeutische relatie?
Als je in behandeling bent bij een zorgverlener, dan ontstaat er een therapeutische relatie tussen jou en de zorgverlener. Een therapeutische relatie of zorgrelatie, verbindt jou en één of meer zorgverleners die persoonlijk betrokken zijn bij jouw zorg. Je zou het ook een vertrouwensrelatie tussen een patiënt/bewoner (jij) en een zorgverlener kunnen noemen.
Een therapeutische relatie wordt geregistreerd wanneer je elektronische identiteitskaart wordt ingelezen:
- Bij je inschrijving in een ziekenhuis of bij een zorgorganisatie;
- Voor het beheer van je Globaal Medisch Dossier (GMB) bij je huisarts;
- Door een zorgverlener, voorbeeld voor een raadpleging bij een specialist in een medisch centrum;
- Wanneer een geneesmiddel door de apotheek wordt afgeleverd;
- Wanneer je een zorgtraject aangaat.
Toegang tot (gedeelde) medische gegevens
Een zorgverlener kan alleen onder de volgende voorwaarden je (gedeelde) medische gegevens inkijken:
- Wanneer je hiervoor toestemming hebt gegeven via een geïnformeerde toestemming;
- Wanneer er een therapeutische of zorgrelatie is tussen jullie beiden.
Voor ambulante zorgverleners – waar je terecht kan voor zorgverlening buiten een ziekenhuisopname – bepaalt de zogenaamde toegangsmatrix welke gegevens voor hen zichtbaar zijn.
De toegangsmatrix is een tabel met de types zorgverleners (artsen, verpleegkundigen, apothekers,…) en de soorten gegevens (medicatieschema, verslagen, onderzoeken,…). Voor elke discipline wordt erin vastgelegd tot welke gegevens die toegang heeft.
Wanneer je wordt opgenomen in een zorginstelling, hebben de zorgverleners daar geen persoonlijke therapeutische relatie op naam met jou. De therapeutische relatie geldt dan in principe voor alle types zorgverleners van de instelling die bij jouw behandeling betrokken zijn.
De toegang tot de verschillende gegevens in het patiëntendossier wordt geregeld door de beveiliging en de afspraken rond het elektronisch patiëntendossier van de zorginstelling zelf.
In uitzonderlijke gevallen kan het gebeuren dat een zorgverlener dringend toegang nodig heeft tot jouw gezondheidsgegevens, zonder dat die een therapeutische relatie met jou heeft, bijvoorbeeld:
- Wanneer een patiënt/bewoner bewusteloos, psychotisch of in een toestand van niet berekeningsvatbaarheid opgenomen wordt en diens vertegenwoordiger niet tijdig bereikbaar is, zal de zorgverlener het dossier kunnen raadplegen om de juiste zorg te kunnen geven.
- Wanneer een zorgverlener wordt gecontacteerd door de huisarts van een zorgvrager over een verslag van een behandeltraject van een hele tijd geleden en de vroegere therapeutisch relatie tussen de zorgverlener en de zorgvrager vervallen is.
Een zorgverlener moet in deze gevallen het zogenaamde breaking the glass-principe toepassen. De toegang tot het medisch dossier wordt dan enkel gegeven nadat de zorgverlener duidelijk de reden hiervoor geregistreerd heeft. De toegang én de bijhorende motivatie van de zorgverlener worden gelogd in het systeem en zijn achteraf raadpleegbaar.
Wanneer je als patiënt/bewoner vermoedt dat een zorgverlener onterecht in jouw patiëntendossier heeft gekeken, kan je dit bespreken met je mentor of met de onafhankelijke ombudspersoon. Via de audit logbestanden van het elektronisch patiëntendossier kan gecontroleerd worden welke zorgverleners of medewerkers het dossier hebben geopend. Wanneer het vermoeden bevestigd wordt, kan de onafhankelijke ombudspersoon je informeren over de vervolgstappen. Ongeoorloofde toegang tot een patiëntendossier wordt afgehandeld volgens het overeenkomstige beleid van OPZC Rekem.
Informatie over uitsluiting van een zorgverlener
Wat is een uitsluiting?
Een patiënt/bewoner kan kiezen om specifieke zorgverleners geen toegang te geven tot gegevens uit het patiëntendossier. Dit wordt ‘uitsluiting van een zorgverlener’ genoemd. Hierdoor mag een zorgverlener in principe op geen enkele manier nog toegang krijgen tot gegevens uit het patiëntendossier. Een patiënt/bewoner mag altijd een uitsluiting aanvragen. Het is niet nodig dat er eerder al een therapeutische relatie tussen patiënt/bewoner en zorgverlener bestond. Een zorgverlener kan preventief worden uitgesloten, bijvoorbeeld wanneer er een (familiale) band is tussen zorgverlener en zorgvrager.
Er bestaan twee soorten uitsluitingen:
- Op niveau van het federale platform Mijngezondheid – www.mijngezondheid.belgie.be – ook wel het eHealth platform genoemd.
- Op niveau van het elektronisch patiëntendossier (EPD) van OPZC Rekem, HErOS+.
Als je dat wil, kan je via Mijngezondheid zorgverleners uitsluiten, op voorwaarde dat ze een RIZIV-nummer hebben. Het gevolg daarvan is dat ze geen toegang meer hebben tot medische gegevens die via dat platform gedeeld worden.
Wanneer je via Mijngezondheid een zorgverlener van OPZC Rekem hebt uitgesloten, moet je dat voorafgaand aan je opname melden. Die uitsluiting wordt namelijk niet automatisch overgenomen in het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem.
HErOS+ is het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem. Ook hier kan je zorgverleners en medewerkers de toegang tot je gegevens ontzeggen. De aanvraag en de eraan verbonden uitsluiting mogen de continuïteit en de kwaliteit van de zorg niet in het gedrang brengen.
Opgelet, een uitsluiting in het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem, wordt niet overgenomen op Mijngezondheid.
Wat zijn de mogelijke gevolgen van een uitsluiting?
Uitsluitingen kunnen een negatieve invloed hebben op het verstrekken van zorg.
Voorbeelden:
- Een uitgesloten zorgverlener die van wacht is en de enige beschikbare zorgverlener is, kan in principe geen kwaliteitsvolle zorg verstrekken aan de patiënt wanneer informatie uit het dossier noodzakelijk is om de zorgvrager te helpen.
- Wanneer een patiënt/bewoner een of meerdere zorgverleners op eenzelfde zorgeenheid heeft uitgesloten, kan het nodig zijn om te transfereren naar een andere ambulante of residentiële zorginstelling. We zullen de patiënt/bewoner advies geven welke setting het meest passend is voor diens situatie.
- Wanneer een uitgesloten zorgverlener een therapeutische relatie met de patiënt/bewoner heeft, maar geen toegang tot de nodige (medische) gegevens van de patiënt krijgt, moet de zorgverlener mogelijk de behandelrelatie met de patiënt stopzetten. Het kan voor de patiënt/bewoner namelijk gevaarlijke gevolgen hebben als de zorgverlener de zorgverstrekking moet verderzetten zonder dat die beschikt over de juiste informatie over de patiënt/bewoner.
Wie kan uitgesloten worden?
Via het eHealth platform kunnen momenteel enkel zorgverleners met een RIZIV-nummer worden uitgesloten.
In HErOS+ kunnen zowel zorgverleners van het behandelteam als medewerkers van zorg ondersteunende diensten uitgesloten worden.
Hoe kan ik een uitsluiting voor HErOS+ registreren?
Je kan hiervoor een aanvraag doen via dit aanvraagformulier. Desgewenst kan je hierbij ondersteund worden door een zorgverlener van OPZC Rekem.
Hoe snel wordt een uitsluiting actief?
Een uitsluiting voor HErOS+, het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem, wordt actief zodra het aanvraagformulier werd geregistreerd en verwerkt door een gemachtigde medewerker.
Binnen eHealth geregistreerde uitsluitingen worden automatisch verwerkt op niveau van het platform.
Hoe lang blijft een uitsluiting actief?
Een uitsluiting blijft actief tot de patiënt/bewoner dit zelf wil stopzetten.
Hoe kan ik een uitsluiting stopzetten?
Een uitsluiting voor HErOS+, het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem, kan stopgezet worden via dit aanvraagformulier of wanneer je dit vraagt aan een zorgverlener van OPZC Rekem. De stopzetting wordt geregistreerd in het EPD.
Uitsluitingen die via eHealth werden geregistreerd, kunnen enkel via het eHealth platform (https://mijngezondheid.belgie.be/) worden stopgezet.
Kan ik meerdere zorgverleners uitsluiten?
Je kan enkel een uitsluiting op naam van een zorgverlener of medewerker aanvragen. Het is niet mogelijk om een groep of afdeling van zorgverleners uit te sluiten.
Wat kan een uitgesloten zorgverlener nog van mij als patiënt zien?
Een uitsluiting gaat alleen over de toegang tot het patiëntendossier zelf door de zorgverlener of medewerker. Dit betekent dat de uitgesloten zorgverlener of medewerker in het elektronisch patiëntendossier geen medische gegevens van jouw ziet en dat die ook niet geïnformeerd mag worden over jouw gezondheidstoestand.
Kan een uitgesloten zorgverlener toch nog toegang krijgen tot mijn patiëntendossier?
Uitgesloten zorgverleners of medewerkers hebben op geen enkele manier toegang tot jouw medische gegevens in het elektronisch patiëntendossier van OPZC Rekem.
Een uitsluiting kan in dit geval een niet te negeren impact hebben op de continuïteit en de kwaliteit van de zorg.